پژوهشكده تحقيقات اسلامى
107
مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )
پيشنهاد عبداللَّه را مبنى بر عزل قيس بن سعد از استاندارى مصر پذيرفت و قيس را بر كنار كرد . « 1 » فرماندهى در صفين عبداللَّه به همراه عموى گرامىاش حضرت على ( ع ) در فداكاريهاى جنگى شركت مىجست . امتيازات وى سبب شد تا امام او را به اتفاق امام حسن و امام حسين ( ع ) و مسلم بن عقيل به فرماندهى جناح راست لشكر در صفين بگمارد . « 2 » و پس از نوشته شدن پيمان نامهء حكميت ، عدهاى از ياران على ( ع ) بر آن شهادت دادند كه يكى از آنان عبداللَّه بن جعفر بود . « 3 » عبداللَّه در دوران امام حسن ( ع ) پس از شهادت امام على ( ع ) ، عبداللَّه كمر همت بر خدمت امام حسن ( ع ) بست و در ركاب امام حضور داشت . آن حضرت قبل از صلح تحميلى با معاويه ، در اين مورد با امام حسين ( ع ) و عبداللَّه مشورت كرد . « 4 » پرخاش به معاويه دشمنى و كينهتوزى معاويه و اطرافيانش با عبداللَّه به سابقهء او با على ( ع ) بر مىگردد . اين دشمنى به شيوههاى مختلفى از قبيل اهانت به امير مؤمنان على ( ع ) در جمع و در حضور عبداللَّه ابراز مىشد و هر بار عبداللَّه خروشنده و با صراحت بر پدر و مادر معاويه در حضورش لعن مىفرستاد و از اهل بيت ( ع ) دفاع مىكرد . « 5 » در جريان بيعت گرفتن معاويه براى يزيد ، استاندار مدينه به معاويه گزارش داد كه عبداللَّه در زمرهء مخالفان بيعت است . معاويه نيز در نامهاى او را تهديد كرد كه به زور بيعت خواهد
--> ( 1 ) . كامل ، ج 3 ، ص 271 ( 2 ) . زندگانى اميرالمؤمنين ، رسولى محلاتى ، ج 2 ، ص 144 ( 3 ) . وقعهء صفين ، ص 507 ( 4 ) . كامل ، ج 3 ، ص 405 ( 5 ) . شرح نهجالبلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 6 ، ص 295